Zo lost u 100% CPU-gebruik op in Windows 11 en 10

Als de processor op of rond 100% blijft staan, wordt alles trager: apps openen langzamer, de muis kan haperen en de ventilatoren kunnen luid draaien, ook als u weinig doet. Met de stappen hieronder vindt u de oorzaak en lost u die op in Windows 11 en Windows 10. U begint met de snelste controles.

1. Zoek in Taakbeheer wat uw CPU gebruikt

Terug naar de handleiding

Zoek eerst uit welke app of welk proces verantwoordelijk is. Taakbeheer verdeelt alles wat actief is over apps, achtergrondprocessen en Windows-processen.

1. Druk op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ziet u in Windows 10 maar een korte lijst met apps, selecteer dan Meer details.
2. Selecteer Processen en selecteer daarna de kolomkop CPU, zodat de drukste items bovenaan staan.
3. Open het tabblad Prestaties en volg de CPU-grafiek een minuut of twee.
4. Is het bovenste item een app die u zelf hebt geopend, sla dan uw werk op en sluit de app, of selecteer hem en kies Taak beëindigen.

Beëindig geen Windows-processen die u niet herkent en stop nooit uw antivirusprogramma. Zoek de procesnaam eerst op. Noteer de naam van alles wat steeds weer bovenaan komt te staan: die hebt u nodig bij de stappen hieronder.

Verwacht resultaat: het CPU-gebruik daalt zodra de drukke app is gesloten, of u weet met welk programma u aan de slag moet.

2. Start uw pc opnieuw op

Terug naar de handleiding

Opnieuw opstarten sluit apps en achtergrondtaken die zich hebben opgestapeld en rondt een update af die nog klaarstaat. Selecteer Start > Aan/uit > Opnieuw opstarten.

Verwacht resultaat: nadat u zich hebt aangemeld en een paar minuten hebt gewacht, komt het CPU-gebruik op een lager niveau uit.

3. Installeer Windows-updates

Terug naar de handleiding

Updates bevatten vaak oplossingen en prestatieverbeteringen, waaronder nieuwere stuurprogramma’s bij de optionele updates.

1. Windows 11: selecteer Start > Instellingen > Windows Update > Controleren op updates. Windows 10: selecteer Start > Instellingen > Bijwerken en beveiliging > Windows Update > Controleren op updates.
2. Selecteer Downloaden en installeren voor alles wat beschikbaar is, ook voor stuurprogramma’s onder Geavanceerde opties > Optionele updates (Windows 10: Optionele updates weergeven).
3. Start opnieuw op als Windows daarom vraagt.

Verwacht resultaat: Windows Update meldt dat u up-to-date bent.

4. Scan op malware met Windows-beveiliging

Terug naar de handleiding

Malware kan op de achtergrond actief zijn en uw processor bezighouden.

1. Windows 11: selecteer Start > Instellingen > Privacy en beveiliging > Windows-beveiliging > Virus- en bedreigingsbeveiliging > Snelle scan.
2. Windows 10: selecteer Start > Instellingen > Bijwerken en beveiliging > Windows-beveiliging > Virus- en bedreigingsbeveiliging en daarna Snelle scan.

Verwacht resultaat: de scan meldt dat er geen huidige bedreigingen zijn, of verwijdert wat er is gevonden.

5. Gebruik maar één antivirus-app

Terug naar de handleiding

Twee antivirus-apps die allebei realtime scannen, maken uw beveiliging niet dubbel zo sterk. Microsoft waarschuwt dat als Microsoft Defender Antivirus en een ander antivirusprogramma allebei actieve beveiliging proberen te bieden, dit ten koste gaat van de prestaties en niet wordt ondersteund. Normaal gesproken schakelen Windows 11 en 10 Microsoft Defender Antivirus automatisch uit als u een ander antivirusprogramma installeert.

1. Open Windows-beveiliging en selecteer Virus- en bedreigingsbeveiliging.
2. Selecteer onder Wie beschermt me? de optie Providers beheren om te zien welk antivirusprogramma is ingeschakeld.
3. Hebt u meer dan één antivirus-app geïnstalleerd, houd dan de app die u wilt gebruiken en verwijder de andere via Instellingen > Apps > Geïnstalleerde apps (Windows 10: Apps en onderdelen).

Verwacht resultaat: er staat één antivirus-app als ingeschakeld vermeld.

6. Schakel opstart- en achtergrond-apps uit die u niet nodig hebt

Terug naar de handleiding

1. Druk op Ctrl + Shift + Esc, selecteer Opstart-apps (Windows 10: het tabblad Opstarten), klik met de rechtermuisknop op een app die u niet direct nodig hebt en kies Uitschakelen.
2. Windows 11: selecteer in Instellingen > Apps > Geïnstalleerde apps naast een app Meer opties (…) > Geavanceerde opties en zet Deze app op de achtergrond laten uitvoeren op Nooit. Windows 10: Instellingen > Privacy > Achtergrond-apps.

Opstart-apps worden stap voor stap besproken in Zo lost u traag opstarten in Windows 11 op.

Verwacht resultaat: nadat u opnieuw hebt opgestart en u hebt aangemeld, zijn er minder apps actief.

7. Controleer uw energiemodus en visuele effecten

Terug naar de handleiding

De energiemodus bepaalt hoe Windows snelheid afweegt tegen energieverbruik, en visuele effecten zorgen voor extra werk telkens als een venster wordt geopend of verplaatst. Beide staan op de lijst van Microsoft met oplossingen voor betere prestaties.

1. Windows 11: selecteer Start > Instellingen > Systeem > Voeding & batterij en kies onder Energiemodus de optie Gebalanceerd of, als de pc op het stopcontact is aangesloten, Beste prestaties. Windows 10: selecteer Instellingen > Systeem > Aan/uit en slaapstand > Extra energie-instellingen en kies Gebalanceerd of, als de pc op het stopcontact is aangesloten, Hoge prestaties (selecteer Extra schema’s weergeven als u die optie niet ziet).
2. Wilt u Windows minder werk laten doen om het scherm op te bouwen, selecteer dan Start, typ De weergave en prestaties van Windows aanpassen en selecteer op het tabblad Visuele effecten de optie Aanpassen voor beste prestaties > Toepassen.

De modus Beste prestaties verbruikt meer energie, waardoor de accu van een laptop sneller leeg raakt. Kunt u de energiemodus niet wijzigen, open dan Configuratiescherm > Systeem en beveiliging > Energiebeheer en selecteer eerst Gebalanceerd.

8. Spoor een conflicterend programma op met een schone start

Terug naar de handleiding

Weet u niet welk programma de boosdoener is? Bij een schone start wordt Windows gestart met alleen de noodzakelijke stuurprogramma’s en opstartprogramma’s. Blijft de CPU rustig tijdens een schone start, dan wordt het probleem veroorzaakt door iets wat u hebt uitgeschakeld.

1. Meld u aan met een beheerdersaccount, zoek naar msconfig en open Systeemconfiguratie.
2. Selecteer op het tabblad Services de optie Alle Microsoft-services verbergen en daarna Alles uitschakelen en Toepassen.
3. Selecteer op het tabblad Opstarten de optie Taakbeheer openen, schakel elk ingeschakeld opstartitem uit en noteer welke u hebt uitgeschakeld.
4. Sluit Taakbeheer, selecteer OK in Systeemconfiguratie en start opnieuw op.
5. Is de CPU rustig, schakel dan de helft van de services en opstartitems weer in en start opnieuw op. Blijf de lijst halveren tot het hoge CPU-gebruik terugkomt: dan hebt u de oorzaak gevonden.

Zo gaat u terug naar normaal: selecteer in Systeemconfiguratie Algemeen > Normaal opstarten, schakel op het tabblad Services het vinkje bij Alle Microsoft-services verbergen uit en selecteer Alles inschakelen, schakel uw opstart-apps weer in via Taakbeheer en start daarna opnieuw op.

Verwacht resultaat: u vindt het programma of de service die de CPU naar 100% jaagt. Microsoft raadt aan contact op te nemen met de maker om te zien of het probleem kan worden opgelost, of het uitgeschakeld te laten.

Nog steeds op 100%? Probeer dan dit

Terug naar de handleiding

• Werk het stuurprogramma van het betreffende apparaat bij: klik met de rechtermuisknop op Start, selecteer Apparaatbeheer, klik met de rechtermuisknop op het apparaat en kies Stuurprogramma bijwerken. Zie Zo werkt u stuurprogramma’s bij.
• Repareer de systeembestanden van Windows: zie Zo repareert u systeembestanden met Systeembestandscontrole.
• Oudere hardware: volgens Microsoft gaan oudere pc’s er met deze stappen mogelijk weinig op vooruit, en kan een upgrade op lange termijn de beste oplossing zijn.